|
|
| VÍGALEG JAFNHÖTTUN |  Tryggur
Fyrstu kynni mín af list og fjármálum fólust í því að Stefán Jónsson frá Möðrudal á Fjöllum falaðist eftir því að kaupa af mér hund.
Stefán er þekktur undir listamannsnafninu Stórval og var um skeið einhver mikilvirkasti listmálari þjóðarinnar. Hann var kaupamaður á Gjábakka sumarpart.
Stefán var mikill þrekmaður og var meðal annars landsfrægur fyrir að hafa grafið sig í fönn í mörg dægur og bjargast með því að syngja við raust Ó, blessuð vertu sumarsól meðan bylurinn geisaði til að forða sér frá því að sofna út af og vakna aldrei meir. En þrekmikill sem Stefán var til stórafreka var hann lítt áfram um að svitna við önnur störf en þau sem honum þóttu sér samboðin. En hann hafði gaman af aflraunum.
Einu sinni var pabbi að hjálpa Snæbirni við að slátra nautgrip á Gjábakkahlaðinu.
Snæbjörn og pabbi unnu að aðgerðinni eins og einn maður og Stefán stóð álengdar meðan þeir skáru fyrir á löppunum og tóku til við að flá húðina af skrokknum, fyrst á annarri hliðinni, svo veltu þeir bolanum við og byrjuðu að flá hinum megin.
Stefán hjálpaði kvenfólkinu við að flokka innvolsið í fötur og stampa uns vömbin ein lá eftir á blóðvellinum. Hún var volg og það gutlaði í henni.
“Þú trúir því kannski ekki, Snæbjörn,” sagði pabbi. “En fyrir vestan var maður sem var svo sterkur að hann lék sér að því að jafnhatta vömb úr nauti. Það hef ég engan séð leika eftir.”
Snæbjörn svaraði engu en glotti við og hélt áfram að flá.
Stefán var farinn að stjákla kringum vömbina.
“Það er náttúrlega ekki nema fyrir heljarmenni að reyna þetta,” sagði pabbi.
“Var hún svona stór?” spurði Stefán og benti.
“Ég er ekki frá því að hún hafi verið heldur minni en þessi,” sagði pabbi. “Þessu loftar enginn mennskur maður.”
“Fariði frá, krakkar,” sagði Stefán og steig fram og greip utan um vömbina þar sem hún lá á blóðvellinum. Hann var góða stund að ná taki á þessum hála sekk sem hann bograði yfir en þó tókst það og hann rétti úr sér hægt og hægt með vömbina í fanginu og hafði vafið hana örmum eins og ástfanginn maður unnustu sína.
Hann stóð uppréttur með vömbina í örmum sínum og horfði stoltur til skiptis á Snæbjörn og föður minn sem hættu að flá og dáðust að þessu afreki og skelltu sér á lær.
“En segðu mér, Berti, þessi rumur fyrir vestan, hann náði að jafnhatta vömbina, var það ekki?” spurði Snæbjörn.
“Jú, honum tókst að koma henni allri upp fyrir höfuð,” sagði pabbi. “En það er vitanlega ekki á færi nema hraustustu manna.”
Það leyndi sér ekki að Stefán taldi sig eiga erindi í hóp hinna hraustustu kappa því að nú hófst fyrir alvöru glíma hans við vömbina sem var óþjál og rann úr greipum hans þegar hann taldi sig hafa náð á henni traustataki.
Fréttir af þessari viðureign höfðu borist með dragsúgnum inn í bæ og allt heimilisfólkið var skyndilega komið á vettvang og stóð á blóðvellinum umhverfis þennan íslenska Herkúles sem þreytti örlagaglímu við dauða vömb.
“Obbosí, Stebbi, obbosí,” skríktu stúlkurnar og flissuðu.
“Upp með hana, Stefán, þú hefur hana,” sögðu karlarnir.
Og við börnin stóðum opinmynnt og skynjuðum að þarna voru stórir atburðir í uppsiglingu.
Andlitið á Stefáni var orðið þrútið og litskrúðugt eins og Kjarvalsmálverk og æðarnar á hálsinum á honum þöndust út þegar hann mjakaði vömbinni upp á brjóst sér og fetti sig aftur á bak með stunum og grettum. Það skvampaði þrjóskulega í vömbinni.
“Nú prumpaði beljan,” sagði einhver, “eða varst það þú, Stebbi?”
Og fólkið hló af æsingi.
Stefáni fipaðist hvergi í átökunum. Með hægðinni var hann kominn með vömbina upp á aðra öxlina á sér en þá var þrautin þyngri að ná því taki á henni sem dygði til að hefja hana á loft og halda henni yfir höfði sér. Minnstu munaði að vömbin rynni honum úr greipum og aftur af öxlinni og félli til jarðar en með undraverðu snarræði tókst Stefáni að sveigja sig undir þungann og klemma vömbina fasta með því að beita höfðinu til að styðja við hana.
Þá gerðist það sem allir höfðu beðið eftir nema sjálfur aflraunakappinn.
Vömbin sprakk við eyrað á honum og gorið spýttist út úr henni langar leiðir og allt í einu var byrðinni af honum létt; sprungin vömbin lagðist saman yfir höfuð hans eins og hún hefði ákveðið að hætta að streitast á móti heljartökunum og brugðið á það ráð að kæfa hann í staðinn með því að leggjast fyrir vit hans.
Og stund sigursins breyttist í stund niðurlægingarinnar.
Aflraunakappinn stóð þarna umkomulaus á blóðvellinum með kýrvömb í stað höfuðs og gor og drulla rann í lækjum niður eftir manninum og fnyk af ósigri og dauða lagði af hetjunni.
Og hlátrasköllin kváðu við miskunnarlaust eins og hrafnagarg á vígvelli.
Það sem hefur orðið mér lærdómsríkast frá þessum atburði er hversu vel og karlmannlega Stefán brást við ósigri sínum.
Hann dró slyttislega vömbina frá vitum sér, kastaði henni til jarðar og sagði:
“Hún sprakk, helvítið á henni. Það var ekki von að hún þyldi átökin.”
Svo fór hann inn í fjós að þvo af sér gorið og jós yfir sig köldu vatni úr mjólkurkælinum og þuldi hvað eftir annað:
“Það var ekki von að hún þyldi átökin. Hún sprakk, helvítið á henni.”
Og hló og skríkti.
Enginn gat merkt að honum mislíkaði ósigurinn enda má til sanns vegar færa að það var vömbin sem lét undan en ekki hann.
| | Hugleiing: KE | Heimild Eftir: Þráinn Bertelsson | Dags. 5---0-2005 |
|
|
